พิพิธภัณฑ์หนังใหญ่ วัดขนอน

           พิพิธภัณฑ์หนังใหญ่ วัดขนอน ตั้งอยู่ที่ตำบลสร้อยฟ้า อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี พิพิธภัณฑ์หนังใหญ่ วัดขนอน เป็นโครงการพระราชดำริ ที่มีอายุกว่า 100 ปี จัดสร้างขึ้นเพื่อไว้สำหรับการศึกษา และทางวัดยังได้ฝึกหัดเยาวชนให้เรียนรู้ในด้านการแสดงหนังใหญ่ การเล่นดนตรีไทย และการแกะสลักหนังใหญ่ เพื่อสืบทอดงานศิลปวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า หนังใหญ่วัดขนอน ได้มีการสร้างในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ผู้ที่ริเริ่มในการแกะสลักตัวหนัง คือ ท่านพระครูศรัทธาสมุทร (หลวงปู่กล่อม) ท่านมีความคิดที่จะสร้างหนังใหญ่ให้มีขนาดใหญ่กว่าเดิม จึงได้ชักชวนครูอั๋ง ช่างจาด ช่างจ๊ะ และช่างพ่วง มาร่วมกันสร้าง ชุดแรกที่สร้าง คือ ชุดหนุมานถวายแหวน ต่อมาได้สร้างเพิ่มอีกจำนวน 9 ชุด ปัจจุบันมีตัวหนัง 313 ตัว นับเป็นสมบัติของทางวัดที่ได้ร่วมรักษาสืบทอดกันมา เป็นเพียงวัดเดียวที่มีมหรสพเป็นของวัด มีตัวหนัง และคณะหนังใหญ่ที่สมบูรณ์อยู่ในความอุปถัมภ์ของวัด ซึ่งทางวัดได้ร่วมกับภาครัฐ และเอกชนในการนำหนังใหญ่ไปแสดงเผยแพร่ยังที่ต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศมาแล้วหลายครั้ง

           ในปี พ.ศ. 2532 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์อุปถัมภ์มรดกไทย ทรงเห็นคุณค่าในการแสดง และศิลปะในตัวหนัง ทรงมีพระราชดำริให้ทางวัดช่วยอนุรักษ์หนังใหญ่ โดยจัดทำหนังใหญ่ชุดใหม่ขึ้นไว้แสดงแทนชุดเก่า มีมหาวิทยาลัยศิลปากรเป็นผู้รับผิดชอบงานด้านช่างจัดทำหนังใหญ่ทั้งหมด และได้นำหนังใหญ่ชุดใหม่ที่สร้างขึ้น ทูลเกล้าถวายเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2538 ณ โรงละครแห่งชาติ พระองค์ได้พระราชทานให้วัดขนอนนำมาใช้ในการแสดง ส่วนหนังใหญ่ชุดเก่าให้เก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์โดยห้ามนำไปแสดง

ถ่ายภาพ / ตัดต่อ / เขียนบท : คมปิยะ อิษฎานนท์

เสียงบรรยาย : กาญจนา สิมมา

จิตรกรรมฝาผนัง วัดคงคาราม

            จิตรกรรมฝาผนัง วัดคงคาราม ตั้งอยู่ที่ตำบลคลองตาคต อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี อยู่ห่างจากตัวจังหวัดไปทางเหนือ ตามทางหลวงหมายเลข 4 ประมาณ 22 กิโลเมตร และแยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 3080 อีก 1 กิโลเมตร เป็นวัดมหานิกายฝ่ายรามัญ หรือ วัดมอญ สร้างขึ้นโดยพระยามอญ มีอายุกว่า 200 ปี แต่เดิมเรียกว่า “วัดกลาง” หรือ “เภี้ยโต้” สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ พระบรมราชินีนาถ ได้บริจาคทรัพย์ส่วนพระองค์บูรณะ เมื่อปี พ.ศ. 2543 รัชกาลที่ 5 ทรงพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดคงคาราม” ประกอบด้วยพระอุโบสถ มีเจดีย์ทรงรามัญ 7 องค์รายรอบ ภายในอุโบสถมีพระประธาน แกนในทำด้วยศิลาแลงและปิดทองฐานชุกชีทำเป็นบัวคว่ำบัวหงาย และภาพจิตรกรรมฝาผนังฝีมือละเอียดอ่อน ภาพแต่ละภาพเหมือนถ่ายทอดจากต้นแบบที่มีชีวิตจริง เขียนขึ้นในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ เป็นภาพพุทธประวัติตอนต่าง ๆ ที่หาชมยาก นอกจากนี้ยังมีกุฏิเรือนไทย 9 ห้องสร้างในสมัยธนบุรี ปัจจุบันจัดให้เป็นพิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน รวบรวมวัตถุเก่าแก่ซึ่งเกี่ยวข้องกับท้องถิ่นไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา โดยเปิดให้เข้าชมทุกวัน ตั้งแต่เวลา 09.00-16.00 น. อัตราค่าเข้าชม ทั้งนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างประเทศ ราคา 10 บาท สอบถามเพิ่มเติมได้ที่สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดราชบุรี โทร. 032 - 231770, 032 – 231933 และ 081 - 5275308

ถ่ายภาพ / ตัดต่อ / เขียนบท : คมปิยะ อิษฎานนท์

เสียงบรรยาย : กาญจนา สิมมา